Καφές στο μπρίκι

Η ιστορία του καφέ στο μπρίκι μέσα από το φλυτζάνι

 

“I was taken by the power that savoring a simple cup of coffee can have to connect people and create community.”

Είμαι συνεπαρμένος από το ότι η μυρωδιά και η γεύση μιας απλής κούπας καφέ μπορεί να συνδέσει ανθρώπους και να δημιουργήσει μια κοινωνία.

Howard Schultz

Ο τούρκικος καφές (τουρκικάTürk kahvesi), γνωστός στην Ελλάδα και ως ελληνικός καφές, είναι το είδος καφέ που παρασκευάζεται με ψήσιμο, σε μπρίκι, αλεσμένων σε λεπτή σκόνη καβουρντισμένων κόκκων καφέ και ο οποίος πίνεται περισσότερο από κάθε άλλο είδος καφέ σε πολλές περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, των Βαλκανίων και της Βόρειας Αφρικής και χαρακτηρίστηκε Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Τουρκίας, σύμφωνα με την «Απόφαση 8.COM 8.28» της 8ης Συνόδου της οικείας Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO (Μπακού, 2–7 Δεκεμβρίου 2013).[1]

Πηγή εικόνας : εδώ

Η ονομασία

Ο καφές αυτός ονομάζεται με διάφορους τρόπους, ανάλογα με την χώρα που τον παρασκευάζει και σερβίρει. Συναντιέται ακόμα με τις ονομασίες «αρμένικος καφές» (στην Αρμενία), «αραβικός καφές», ή «μεσανατολικός καφές». Στις χώρες των Βαλκανίων ονομάζεται συνήθως «τούρκικος» ενώ στην Κύπρο καλείται «κυπριακός». Στην Ελλάδα ήταν δεκτός και δεδομένος ως «τούρκικος» μέχρι την δίωξη των Ελλήνων από την Κωνσταντινούπολη κατά τις αρχές του ’60, οπότε ο κόσμος, ως διαμαρτυρία, άρχισε να τον αποκαλεί «ελληνικό».[2][3] Στις χώρες της Μέσης Ανατολής είναι διαδεδομένη η ανάμιξη του καφέ με κάρδαμο και άλλα αρωματικά φυτά[4][5].

Η παρασκευή

Παραδοσιακά χειροποίητα σύνεργα παρασκευής τούρκικου καφέ από την Κρήτη. (θήκη καφέ - ζάχαρης, αναδευτήρι, κουταλάκι και μπρίκι.
Παραδοσιακά χειροποίητα σύνεργα παρασκευής τούρκικου καφέ από την Κρήτη. (θήκη καφέ – ζάχαρης, αναδευτήρι, κουταλάκι και μπρίκι.

Βασικό εργαλείο της παρασκευής του τούρκικου καφέ είναι το λεγόμενο μπρίκι, μέσα στο οποίο πρέπει να βράσει (σχεδόν) το μίγμα του νερού με τον καφέ και τη ζάχαρη που ανακατεύουμε στην αρχή με το αναδευτήρι ή το κουταλάκι. Επίσης χαρακτηριστικό είναι και το καϊμάκι, ένας πηχτός αφρός που δημιουργείται κατά το βρασμό του καφέ. Η παρασκευή του ελληνικού καφέ θεωρείται επιτυχημένη, όταν το καϊμάκι διατηρείται κατά το σερβίρισμά του. Σερβίρεται σε φλιτζάνι μικρό ή χοντρό (του καφέ), αργά, κατά τις ακόλουθες ονομασίες παρασκευής:

  • Σκέτος (60 ml νερό + 1 κουταλάκι καφέ)
  • Με ολίγη (60 ml νερό + 1 κουταλ. καφέ + ολίγη ζάχαρη στην μύτη του κουταλιού)
  • Μέτριος (60 ml νερό + 1 κουταλ. καφέ + 1/2 κουταλ. ζάχαρη)
  • Γλυκός (60 ml νερό + 1 κουτ. καφέ και 1 κουτ. ζάχαρη).
  • Σε μισό (30 ml νερό + 1 κουτ. καφέ και ανάλογη ζάχαρη για σκέτο, με ολίγη, μέτριο, γλυκό. Σερβίρεται σε μισό φλιτζάνι νερό και είναι πηχτός. Συνήθως σερβίρεται «βαρύς»[6]).
  • Ελαφρύς (60 ml νερό + 1/2 κουτ. καφέ + ανάλογη ζάχαρη για σκέτο, με ολίγη, μέτριο, γλυκό.)

Στο διπλό καφέ οι δοσολογίες απλά διπλασιάζονται. Άλλες ονομασίες όπως «βαρύ γλυκός», ή «πολλά βαρύς» ή «βαρύ γλυκός και όχι», αφορούν το καϊμάκι όταν σερβίρεται στο φλιτζάνι με το μπρίκι χαμηλά, όπου «βαρύς» σημαίνει καϊμάκι λείο χωρίς φυσαλίδες. Όταν τοποθετούμε το μπρίκι στη χόβολη το σκεπάζουμε μέχρι τη μέση τραβώντας με το κουταλάκι τη χόβολη γύρω του. Όταν ο καφές αρχίζει και φουσκώνει είναι έτοιμος για σερβίρισμα (με το περίπου). Συγκεκριμένα, αυτός ο τρόπος εφαρμόζεται στους ανωτέρω καφέδες, ενώ οι λεγόμενοι βραστοί όπως πχ ο «γλυκύς βραστός» σημαίνει ότι το μπρίκι στο τέλος προτού αδειάσει όλο τον καφέ στο φλιτζάνι σηκώνεται ψηλά, ώστε να δημιουργηθούν φυσαλίδες στο καϊμάκι. Έτσι το καϊμάκι δεν είναι πηχτό και βαρύ. Παλαιότερα στα παραδοσιακά καφενεία ο ταμπής δηλαδή ο παρασκευαστής καφέδων, ήξερε να παρασκευάζει 48 διαφορετικά είδη καφέ, συνδυάζοντας την ποσότητα νερού, καφέ, ζάχαρης και τρόπου σερβιρίσματος.[6] Υπήρχαν επίσης δύο είδη φλιτζανιού. Το κανονικό και το χοντρό που είχε διπλάσια σε πάχος τοιχώματα και διατηρούσε περισσότερο χρόνο τον καφέ ζεστό.

Για να παρασκευαστεί σωστά ο τούρκικος καφές χρειάζεται υπομονή, ώστε να χυλώσει. Παλιότερα ψηνόταν σε σιγανή φωτιά στην χόβολη, σχεδόν επί δέκα με είκοσι λεπτά της ώρας. Ο ταμπής ανακάτευε σιγά σιγά τον καφέ άλλοτε γυρίζοντας το ειδικό αναδευτήρι, άλλοτε χτυπώντας το ελαφρά στον πάτο του μπρικιού. Έτσι μόνο χύλωνε ο καφές.

Η προέλευση

Η παρασκευή του καφέ με αυτόν τον τρόπο, χωρίς φιλτράρισμα, προέρχεται σχεδόν σίγουρα από τον αραβικό κόσμο. Στην Ελλάδα διαδόθηκε κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου.[6] Σύμφωνα με την παράδοση οι πρώτοι που παρασκεύασαν τέτοιου είδους καφέ ήταν οι Βεδουίνοι της Μέσης Ανατολής οι οποίοι έβαζαν την χύτρα του καφέ πάνω στην άμμο που κάλυπτε την στάχτη και τα κάρβουνα για να τα κρατήσει ζωντανά. Γι’ αυτό υπάρχει και η παράδοση να ψήνεται ο καφές πάνω σε άμμο (στη χόβολη) στα παραδοσιακά καφενεία. Η χρήση του καφέ εισήχθη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία επί Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς μετά την κατάκτηση της Αιγύπτου (1517). Δεν είναι ακριβώς γνωστή η εποχή που διαδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Αρχικά τον κατανάλωναν σε μυστικιστικές τελετές αδελφότητες όπως οι Σούφι «Χαλβετί» και οι Μπεκτασήδες. Η ευρύτερη χρήση του στην Κωνσταντινούπολη έγινε με το άνοιγμα δύο καφεποτείων το 1554. Σε μια μεταγενέστερη μαρτυρία του 17ου αιώνα, αναφέρεται ότι ο φόρος για την εισαγωγή καφέ στο τελωνείο της Κωνσνταντινούπολης επί Σουλεϊμάν ήταν 8 άσπρα (ακσέ) η οκά για τους μουσουλμάνους και 10 άσπρα η οκά για τους «άπιστους». Ορισμένοι ιερωμένοι (ουλεμά) ήταν αντίθετοι με τη δημόσια χρήση του καφέ, γι’αυτό και στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Σουλεϊμάν άρχισαν να κλείνουν τα καφεποτεία.[7]

Με το πέρασμα λοιπόν των ετών η παράδοση του ψησίματος, της άλεσης και της ετοιμασίας του καφέ έγινε αναπόσπαστο τμήμα και της δικής μας ελληνικής καθημερινότητας. Για το λόγο αυτό και το 1950, ήταν σε ένα μπακάλικο της τότε εποχής, ο παππούς του σημερινού ιδιοκτήτη ξεκινά να ψήνει καφέ για τις ανάγκες της γειτονιάς. Με λιγοστές γνώσεις για το καβούρδισμα αλλά με πολύ μεράκι και επιμονή, αρχίζει να πειραματίζεται με διάφορες ποικιλίες όσο αφορά τις απαιτήσεις και τον χειρισμό τους.

Δημιουργεί σιγά σιγά τα πρώτα του χαρμάνια, έχοντας σαν γνώμονα την αρμονική ένωση ποικιλιών, τελείως διαφορετικών μεταξύ τους, που όμως καταλήγουν να ικανοποιούν και τους πιο απαιτητικούς του πελάτες στις γειτονιές της Νάουσας δίνοντας σε κατοίκους, επισκέπτες της πόλης αλλά και δικτυακούς πελάτες μέσα από το e-shop μας, να απολαύσουν μοναδικές ποικιλίες καφέ στο σπίτι τους αλλά και στο υπάρχον καφέ μας που έδεσε την παράδοση με την κουλρούρα του καφέ.

Τέλος παρέχουμε την δυνατότητα προπαραγγελίας μείγματος καφέ για το μπρίκι-ελληνικού με αποστολή στο χώρο σας μέσα από το ηλεκτρονικό μας κατάστημα.

Πηγή για την σύνταξη : Wiki